تولید کوچک‌ترین کد QR جهان روی فیلم سرامیکی توسط محققان TU Wien
محققان دانشگاه فناوری وین (TU Wien) اخیراً موفق به ساخت کوچک‌ترین کد QR جهان شده‌اند که بر روی یک فیلم سرامیکی حکاکی شده است. این کد QR با مساحتی برابر با تنها ۱.۹۸ میکرومتر مربع، از بسیاری از باکتری‌ها نیز کوچکتر است و پیکسل‌های آن تنها ۴۹ نانومتر اندازه دارند. این دستاورد علمی نشان‌دهنده پیشرفت‌های چشمگیر در حوزه فناوری نانو و میکروفناوری است که می‌تواند کاربردهای متعددی در صنایع مختلف داشته باشد.
کدهای QR (Quick Response) به عنوان یک فناوری شناخته شده برای ذخیره و انتقال اطلاعات به صورت سریع و آسان استفاده می‌شوند. با این حال، کاهش اندازه این کدها به مقیاس نانومتری، چالش‌های فنی فراوانی را به همراه دارد که تیم تحقیقاتی TU Wien با موفقیت بر آن‌ها غلبه کرده است. استفاده از فیلم‌های سرامیکی به عنوان بستر این کدها، علاوه بر فراهم کردن استحکام و دوام بالا، امکان استفاده در محیط‌های سخت و شرایط ویژه را نیز فراهم می‌کند.
فرآیند حکاکی این کد QR بسیار پیچیده و دقیق بوده است. محققان با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته لیتوگرافی و میکروسکوپی، توانسته‌اند پیکسل‌هایی با ابعاد ۴۹ نانومتر ایجاد کنند که این میزان دقت در حکاکی، بی‌سابقه است. این فناوری می‌تواند در زمینه‌های مختلفی مانند امنیت، شناسایی و ردیابی محصولات، و حتی در حوزه‌های پزشکی و زیست‌فناوری کاربرد داشته باشد.
یکی از اهداف اصلی این پروژه، توسعه فناوری‌هایی است که بتوانند اطلاعات را در فضاهای بسیار کوچک ذخیره و منتقل کنند. این امر می‌تواند به تولید دستگاه‌های هوشمند کوچکتر و کارآمدتر منجر شود و همچنین امکان استفاده از کدهای QR در سطوحی که پیش‌تر امکان‌پذیر نبود را فراهم کند. به عنوان مثال، می‌توان این کدها را روی قطعات میکروالکترونیکی، ابزارهای پزشکی یا حتی در ساختارهای زیستی حکاکی کرد.
این دستاورد همچنین نشان‌دهنده پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه فناوری‌های حکاکی نانو است که می‌تواند به توسعه نسل جدیدی از ابزارهای دیجیتال و ارتباطی منجر شود. با توجه به کوچک بودن این کد، خواندن آن نیازمند تجهیزات خاص و پیشرفته است که تیم تحقیقاتی در حال توسعه آن‌ها نیز می‌باشد.
در نهایت، این پروژه نمونه‌ای از همکاری میان رشته‌های مختلف علمی از جمله فیزیک، مهندسی مواد، نانوفناوری و علوم کامپیوتر است که توانسته‌اند با هم افزایی دانش و فناوری، مرزهای ممکن را در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات جابجا کنند. انتظار می‌رود که در آینده نزدیک، کاربردهای عملی این فناوری در صنایع مختلف به طور گسترده‌تری مورد استفاده قرار گیرد و تحولات مهمی را در حوزه فناوری‌های میکرو و نانو رقم بزند.